భగవంతం దేవదేవం బ్రహ్మాణం పరమేష్ఠినమ్ |
విధాతారం విశ్వసృజం పద్మయోనిం ప్రజాపతిమ్ || 1 ||
శుద్ధస్ఫటికసంకాశం మహేంద్రశిఖరోపమమ్ |
బద్ధపింగజటాజూటం తడిత్కనకకుండలమ్ || 2 ||
శరచ్చంద్రాభవదనం స్ఫురదిందీవరేక్షణమ్ |
హిరణ్మయం విశ్వరూపముపవీతాజినావృతమ్ || 3 ||
మౌక్తికాభాక్షవలయస్తంత్రీలయసమన్వితః |
కర్పూరోద్ధూళితతనుం స్రష్టారం నేత్రగోచరమ్ || 4 ||
వినయేనోపసంగమ్య శిరసా ప్రణిపత్య చ |
నారదః పరిపప్రచ్ఛ దేవర్షిగణమధ్యగః || 5 ||
నారద ఉవాచ |
భగవన్ దేవదేవేశ సర్వజ్ఞ కరుణానిధే |
శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్తత్వం భోగమోక్షైకసాధనమ్ || 6 ||
ఐశ్వర్యస్య సమగ్రస్య ఫలదం ద్వంద్వవర్జితమ్ |
బ్రహ్మహత్యాదిపాపఘ్నం పాపాద్యరిభయాపహమ్ || 7 ||
యదేకం నిష్కళం సూక్ష్మం నిరంజనమనామయమ్ |
యత్తే ప్రియతమం లోకే తన్మే బ్రూహి పితర్మమ || 8 ||
బ్రహ్మోవాచ |
శృణు నారద వక్ష్యామి బ్రహ్మమూలం సనాతనమ్ |
సృష్ట్యాదౌ మన్ముఖే క్షిప్తం దేవదేవేన విష్ణునా || 9 ||
ప్రపంచబీజమిత్యాహురుత్పత్తిస్థితిహేతుకమ్ |
పురా మయా తు కథితం కశ్యపాయ సుధీమతే || 10 ||
సావిత్రీపంజరం నామ రహస్యం నిగమత్రయే |
ఋష్యాదికం చ దిగ్వర్ణం సాంగావరణకం క్రమాత్ || 11 ||
వాహనాయుధమంత్రాస్త్రమూర్తిధ్యానసమన్వితమ్ |
స్తోత్రం శృణు ప్రవక్ష్యామి తవ స్నేహాచ్చ నారద || 12 ||
బ్రహ్మనిష్ఠాయ దేయం స్యాదదేయం యస్య కస్యచిత్ |
ఆచమ్య నియతః పశ్చాదాత్మధ్యానపురఃసరమ్ || 13 ||
ఓమిత్యాదౌ విచింత్యాథ వ్యోమహేమాబ్జసంస్థితమ్ |
ధర్మకందగతజ్ఞానాదైశ్వర్యాష్టదళాన్వితమ్ || 14 ||
వైరాగ్యకర్ణికాధీనాం ప్రణవగ్రహమధ్యగామ్ |
బ్రహ్మవేదిసమాయుక్తాం చైతన్యపురమధ్యగామ్ || 15 ||
తత్త్వహంససమాకీర్ణాం శబ్దపీఠే సుసంస్థితామ్ |
నాదబిందుకళాతీతాం గోపురైరపి సంవృతామ్ || 16 ||
విద్యాఽవిద్యాఽమృతత్వాది ప్రకారైరపిసంవృతామ్ |
నిగమార్గళసంఛన్నాం నిర్గుణద్వారవాటికామ్ || 17 ||
చతుర్వర్గఫలోపేతాం మహాకల్పవనైర్వృతామ్ |
సాంద్రానందసుధాసింధునిగమద్వారవాటికామ్ || 18 ||
ధ్యానధారణయోగాది తృణగుల్మలతావృతామ్ |
సదసచ్చిత్స్వరూపాఖ్య మృగపక్షిసమాకులామ్ || 19 ||
విద్యాఽవిద్యావిచారాఖ్యలోకాలోకాచలావృతామ్ |
పంచీకరణపంచోత్థభూతతత్త్వనివేదితామ్ || 20 ||
అవికారసమాశ్లిష్టనిజధ్యానగుణావృతామ్ |
వేదోపనిషదర్థాఖ్య దేవర్షిగణసేవితామ్ || 21 ||
ఇతిహాసగ్రహగణైః సదారైరభివందితామ్ |
గాథాప్సరోభిర్యక్షైశ్చ గణకిన్నరసేవితామ్ || 22 ||
నారసింహముఖైశ్చాపి పురుషైః కల్పచారణైః |
కృతగానవినోదాదికథాలాపనతత్పరామ్ || 23 ||
తదిత్యవాఙ్మనోగమ్యతేజోరూపధరాం పరామ్ |
జగతః ప్రసవిత్రీం తాం సవితుః సృష్టికారిణీమ్ || 24 ||
వరేణ్యమిత్యన్నమయీం పురుషార్థఫలప్రదామ్ |
అవిద్యావర్ణవర్జ్యాం చ తేజోవద్భర్గసంజ్ఞికామ్ || 25 ||
దేవస్య సచ్చిదానంద పరబ్రహ్మరసాత్మికామ్ |
ధీమహ్యహం స వై తద్వద్బ్రహ్మాద్వైతస్వరూపిణీమ్ || 26 ||
ధియో యో నస్తు సవితా ప్రచోదయాదుపాసితామ్ |
పరోఽసౌ సవితా సాక్షాద్దేవోనిర్హరణాయ చ || 27 ||
పరోరజస ఇత్యాది పరబ్రహ్మాత్మసావదోమ్ |
ఆపో జ్యోతిరితి ద్వాభ్యాం పాంచభౌతికసంజ్ఞికామ్ || 28 ||
రసోఽమృతం బ్రహ్మపదైస్తాం నిత్యాం తాపినీం పరామ్ |
భూర్భువఃసువరిత్యేతైర్నిగమత్వప్రకాశికామ్ || 29 ||
మహర్జనస్తపఃసత్యలోకోపరిసుసంస్థితామ్ |
తాదృగస్యా విరాడ్రూపం రహస్యం ప్రవదామ్యహమ్ || 30 ||
వ్యోమకేశాకులాకాశ ద్యోకిరీటవిరాజితామ్ |
తటిద్భ్రుకుటినాక్రాంతవిధివిష్ణుశివార్చితామ్ || 32 ||
గురుభార్గవకర్ణాంతాం సోమసూర్యాగ్నిలోచనామ్ |
ఇడాపింగళసౌషుమ్ణ వామనాసాపుటాన్వితామ్ || 33 ||
సంధ్యాద్విరోష్ఠపుటితాం లసద్వాగ్భవజిహ్వికామ్ |
సంధ్యాసౌ ద్యుమణేః కంఠలసద్బాహుసమన్వితామ్ || 34 ||
పర్జన్యహృదయాసక్తవసుసుస్తనమండలామ్ |
ఆకాశోదరవిత్రస్తనాభ్యవాంతరదేశికామ్ || ౩౪ ||
ప్రాజాపత్యాఖ్యజఘనామింద్రాణీకటిసంజ్ఞికామ్ |
ఊరూ మలయమేరుభ్యాం శోభమానాం సురద్విషమ్ || 35 ||
జానునీ జహ్నుకుశికౌ వైశ్వదేవలసద్భుజామ్ |
అయనద్వయజంఘాద్యసురాద్యపితృసంజ్ఞికామ్ || 36 ||
పదాంఘ్రినఖరోమాళిభూతలద్రుమలాంఛితామ్ |
గ్రహరాశ్యర్క్షదేవర్షిమూర్తిం చ పరసంజ్ఞికామ్ || 37 ||
తిథిమాసర్తువర్షాఖ్యసుకేతునిమిషాత్మికామ్ |
అహోరాత్రార్ధమాసాఖ్యామార్యాం చంద్రమసాత్మికామ్ || 38 ||
మాయాకల్పితవైచిత్ర్యసంధ్యాచ్ఛాదనసంవృతామ్ |
జ్వలత్కాలానలప్రఖ్యాం తడిత్కోటిసమప్రభామ్ || 39 ||
కోటిసూర్యప్రతీకాశాం చంద్రకోటిసుశీతలామ్ |
సుధామండలమధ్యస్థాం సాంద్రానందామృతాత్మికామ్ || 40 ||
వాగతీతాం మనోరమ్యాం వరదాం వేదమాతరమ్ |
చరాచరమయీం నిత్యాం బ్రహ్మాక్షరసమన్వితామ్ || 41 ||
ధ్యాత్వా స్వాత్మన్యభేదేన బ్రహ్మపంజరమారభేత్ |
పంజరస్య ఋషిశ్చాహం ఛందో వికృతిరుచ్యతే || 42 ||
దేవతా చ పరో హంసః పరబ్రహ్మాధిదేవతా |
ప్రణవో బీజశక్తిః స్యాదోం కీలకముదాహృతమ్ || 43 ||
తత్తత్త్వం ధీమహి క్షేత్రం ధియోఽస్త్రం యః పరం పదమ్ |
మంత్రమాపో జ్యోతిరితి యోనిర్హంసః సవేధకమ్ || 44 ||
వినియోగస్తు సిద్ధ్యర్థం పురుషార్థచతుష్టయే |
తతస్తైరంగషట్కం స్యాత్తైరేవ వ్యాపకత్రయమ్ || 45 ||
పూర్వోక్తదేవతాం ధ్యాయేత్సాకారగుణసంయుతామ్ |
పంచవక్త్రాం దశభుజాం త్రిపంచనయనైర్యుతామ్ || 46 ||
ముక్తావిద్రుమసౌవర్ణామోషధీశసమాననామ్ |
వాణీం పరాం రమాం మాయాం చామరైర్దర్పణైర్యుతామ్ || 47 ||
షడంగదేవతామంత్రై రూపాద్యవయవాత్మికామ్ |
మృగేంద్రవృషపక్షీంద్రమృగహంసాసనస్థితామ్ || 48 ||
అర్ధేందుబద్ధముకుటకిరీటమణికుండలామ్ |
రత్నతాటంకమాంగళ్యపరగ్రైవేయనూపురామ్ || 49 ||
అంగుళీయకకేయూరకంకణాద్యైరలంకృతామ్ |
దివ్యస్రగ్వస్త్రసంఛన్నరవిమండలమధ్యగామ్ || 50 ||
వరాఽభయాబ్జయుగళాం శంఖచక్రగదాంకుశామ్ |
శుభ్రం కపాలం దధతీం వహంతీమక్షమాలికామ్ || 51 ||
గాయత్రీం వరదాం దేవీం సావిత్రీం వేదమాతరమ్ |
ఆదిత్యపథగాం దేవీం స్మరేద్బ్రహ్మస్వరూపిణీమ్ || 52 ||
విచిత్రమంత్రజననీం స్మరేద్విద్యాం సరస్వతీమ్ |
త్రిపదా ఋఙ్మయీ పూర్వా ముఖీ బ్రహ్మాస్త్రసంజ్ఞికా || 53 ||
చతుర్వింశతితత్త్వాఖ్యా పాతు ప్రాచీం దిశం మమ |
చతుష్పాదా యజుర్బ్రహ్మదండాఖ్యా పాతు దక్షిణా || 54 ||
షట్త్రింశత్తత్త్వయుక్తా సా పాతు మే దక్షిణాం దిశమ్ |
ప్రత్యఙ్ముఖీ పంచపదీ పంచాశత్తత్త్వరూపిణీ || 55 ||
పాతు ప్రతీచీమనిశం సామబ్రహ్మశిరోంకితా |
సౌమ్యా బ్రహ్మస్వరూపాఖ్యా సాథర్వాంగిరసాత్మికా || 56 ||
ఉదీచీం షట్పదా పాతు చతుఃషష్టికళాత్మికా |
పంచాశత్తత్త్వరచితా భవపాదా శతాక్షరీ || 57 ||
వ్యోమాఖ్యా పాతు మే చోర్ధ్వం దిశం వేదాంగసంస్థితా |
విద్యున్నిభా బ్రహ్మసంజ్ఞా మృగారూఢా చతుర్భుజా || 57 ||
చాపేషుచర్మాసిధరా పాతు మే పావకీం దిశమ్ |
బ్రాహ్మీ కుమారీ గాయత్రీ రక్తాంగీ హంసవాహినీ || 59 ||
బిభ్రత్కమండల్వక్షస్రక్స్రువాన్మే పాతు నైరృతీమ్ |
చతుర్భుజా వేదమాతా శుక్లాంగీ వృషవాహినీ || 60 ||
వరాఽభయకపాలాక్షస్రగ్విణీ పాతు మారుతీమ్ |
శ్యామా సరస్వతీ వృద్ధా వైష్ణవీ గరుడాసనా || 61 ||
శంఖారాబ్జాభయకరా పాతు శైవీం దిశం మమ |
చతుర్భుజా వేదమాతా గౌరాంగీ సింహవాహనా || 62 ||
వరాభయాబ్జయుగళైర్భుజైః పాత్వధరాం దిశమ్ |
తత్తత్పార్శ్వస్థితాః స్వస్వవాహనాయుధభూషణాః || 63 ||
స్వస్వదిక్షు స్థితాః పాంతు గ్రహశక్త్యంగదేవతాః |
మంత్రాధిదేవతారూపా ముద్రాధిష్ఠానదేవతాః || 64 ||
వ్యాపకత్వేన పాత్వస్మానాపహృత్తలమస్తకీ |
తత్పదం మే శిరః పాతు ఫాలం మే సవితుఃపదమ్ || 65 ||
వరేణ్యం మే దృశౌ పాతు శ్రుతిం భర్గః సదా మమ |
ఘ్రాణం దేవస్య మే పాతు పాతు ధీమహి మే ముఖమ్ || 66 ||
జిహ్వాం మమ ధియః పాతు కంఠం మే పాతు యఃపదమ్ |
నః పదం పాతు మే స్కంధౌ భుజౌ పాతు ప్రచోదయాత్ || 67 ||
కరౌ మే చ పరః పాతు పాదౌ మే రజసోఽవతు |
సా మే నాభిం సదా పాతు కటిం వై పాతుమేవదోమ్ || 68 ||
ఓమాపః సక్థినీ పాతు గుహ్యం జ్యోతిః సదా మమ |
ఊరూ మమ రసః పాతు జానునీ అమృతం మమ || 69 ||
జంఘే బ్రహ్మపదం పాతు గుల్ఫౌ భూః పాతు మే సదా |
పాదౌ మమ భువః పాతు సువః పాత్వఖిలం వపుః || 70 ||
రోమాణి మే మహః పాతు లోమకం పాతు మే జనః |
ప్రాణాంశ్చ ధాతుతత్త్వాని తదీశః పాతు మే తపః || 71 ||
సత్యం పాతు మమాయూంషి హంసో వృద్ధిం చ పాతు మే |
శుచిషత్పాతు మే శుక్రం వసుః పాతు శ్రియం మమ || 72 ||
మతిం పాత్వంతరిక్షసద్ధోతా దానం చ పాతు మే |
వేదిషత్పాతు మే విద్యామతిథిః పాతు మే గృహమ్ || 73 ||
ధర్మం దురోణసత్పాతు నృషత్పాతు వధూం మమ |
వరసత్పాతు మే మాయాఽమృతసత్పాతు మే సుతాన్ || 74 ||
వ్యోమసత్పాతు మే బంధూన్ భ్రాతౄనబ్జశ్చ పాతు మే |
పశూన్మే పాతు గోజాశ్చ ఋతజాః పాతు మే భువమ్ || 75 ||
సర్వం మే అద్రిజా పాతు యానం మే పాత్వృతం సదా |
మమ సర్వం బృహత్పాతు విభురోం పాతు సర్వదా || 76 ||
అనుక్తమథ యత్స్థానం శరీరాంతర్బహిశ్చ యత్ |
తత్సర్వం పాతు మే నిత్యం హంసః సోఽహమహర్నిశమ్ || 77 ||
ఇదం తు కథితం సమ్యఙ్మయా తే బ్రహ్మపంజరమ్ |
సంధ్యయోః ప్రత్యహం భక్త్యా జపకాలే విశేషతః || 78 ||
ధారయేద్ద్విజవర్యో యః శ్రావయేద్వా సమాహితః |
స విష్ణుః స శివః సోఽహం సోఽక్షరః స విరాట్ స్వరాట్ || 79 ||
శతాక్షరాత్మకం దేవ్యా నామాష్టావింశతిః శతమ్ |
శృణు వక్ష్యామి తత్సర్వమతి గుహ్యం సనాతనమ్ || 80 ||
భూతిదా భువనా వాణీ వసుధా సుమనా మహీ |
తుర్యా శోభా ద్విజప్రీతా కామధుక్ భక్తసిద్ధిదా || 81 ||
విశ్వా చ విజయా వేద్యా సంధ్యా బ్రాహ్మీ సరస్వతీ |
హరిణీ జననీ నందా సవిసర్గా తపస్వినీ || 82 ||
పయస్వినీ సతీ త్యాగా చైందవీ సత్యవీ రసా |
శైవీ లాస్యప్రియా తుష్టా జప్యా సత్యా సతీ ధ్రువా || 83 ||
భక్తవశ్యా చ గాయత్రీ భీమా విష్ణుప్రియా జయా |
విశ్వా తుర్యా పరా రేచ్యా నిర్ఘృణీ యమినీ భవా || 84 ||
గోవేద్యా చ జరిష్ఠా చ స్కందినీ ధీర్మతిర్హిమా |
అనంతా రవిమధ్యస్థా సావిత్రీ బ్రాహ్మణీ త్రయీ || 85 ||
అపర్ణా చండికా ధ్యేయా మనుశ్రేష్ఠా చ సాత్వికీ |
భీషణా యోగినీ పక్షీ నదీ ప్రజ్ఞా చ చోదినీ || 86 ||
ధనినీ యామినీ పద్మా రోహిణీ రమణీ ఋషిః |
బ్రహ్మిష్ఠా భక్తిగమ్యా చ కామదా బలదా వసుః || 87 ||
ఆద్యా వర్ణమయీ హృద్యా లక్ష్మీః శాంతా రమాఽచ్యుతా |
సేనాముఖీ సామమయీ బహుళా దోషవర్జితా || 88 ||
సర్వకామదుఘా సోమోద్భవాఽహంకారవర్జితా |
తత్పరా సుఖదా సిద్ధిః వేద్యా పూజ్యా ప్రసాదినీ || 89 ||
విప్రప్రసాదినీ పూజ్యా విశ్వవంద్యా వినోదినీ |
ద్విపదా చ చతుష్పాదా త్రిపదా చైవ షట్పదా || 90 ||
అష్టాపదీ నవపదీ సా సహస్రాక్షరాత్మికా |
అమోఘఫలదాఽనాదిః సర్వా సర్వాంగసుందరీ || 91 ||
శర్వాణీ వైష్ణవీ చంద్రచూడా త్రిణయనా క్షమా |
విశ్వమాతా త్రయీసారా త్రికాలజ్ఞానరూపిణీ || 92 ||
చంద్రమండలమధ్యస్థా భక్తపాపవినాశినీ |
వరదా ఛందసాం మాతా బ్రాహ్మణ్యపదదాయినీ || 93 ||
య ఇదం పరమం గుహ్యం సావిత్రీమంత్రపంజరమ్ |
నామాష్టవింశతిశతం శృణుయాచ్ఛ్రావయేత్పఠేత్ || 94 ||
మర్త్యానామమృతత్త్వాయ భీతానామభయాయ చ |
మోక్షాయ చ ముముక్షూణాం శ్రీకామానాం శ్రియే సదా || 95 ||
విజయాయ యుయుత్సూనాం వ్యాధితానామరోగకృత్ |
వశ్యాయ వశ్యకామానాం విద్యాయై వేదకామినామ్ || 96 ||
ద్రవిణాయ దరిద్రాణాం పాపినాం పాపశాంతయే |
వాదినాం వాదవిజయే కవీనాం కవితాప్రదమ్ || 97 ||
అన్నాయ క్షుధితానాం చ స్వర్గాయ స్వర్గమిచ్ఛతామ్ |
పశుభ్యః పశుకామానాం పుత్రేభ్యః పుత్రకాంక్షిణామ్ || 98 ||
క్లేశినాం శోకశాంత్యర్థం నృణాం శత్రుభయాయ చ |
రాజవశ్యాయ ద్రష్టవ్యం పంజరం నృపసేవినామ్ || 99 ||
భక్త్యర్థం విష్ణుభక్తానాం విష్ణోః సర్వాంతరాత్మని |
నాయకం విధిసృష్టానాం శాంతయే భవతి ధ్రువమ్ || 100 ||
నిఃస్పృహాణాం నృణాం ముక్తిః శాశ్వతీ భవతీ ధ్రువమ్ |
జప్యం త్రివర్గసంయుక్తం గృహస్థేన విశేషతః || 101 ||
మునీనాం జ్ఞానసిద్ధ్యర్థం యతీనాం మోక్షసిద్ధయే |
ఉద్యంతం చంద్రకిరణముపస్థాయ కృతాంజలిః || 102 ||
కాననే వా స్వభవనే తిష్ఠంఛుద్ధో జపేదిదమ్ |
సర్వాన్కామానవాప్నోతి తథైవ శివసన్నిధౌ || 103 ||
మమ ప్రీతికరం దివ్యం విష్ణుభక్తివివర్ధనమ్ |
జ్వరార్తానాం కుశాగ్రేణ మార్జయేత్కుష్ఠరోగిణామ్ || 104 ||
మృగమంగం యథాలింగం కవచేన తు సాధకః |
మండలేన విశుద్ధ్యేత సర్వరోగైర్న సంశయః || 105 ||
మృతప్రజా చ యా నారీ జన్మవంధ్యా తథైవ చ |
కన్యాదివంధ్యా యా నారీ తాసామంగం ప్రమార్జయేత్ || 106 ||
తాస్తాః సంవత్సరాదర్వాగ్ధ్రియేయుర్గర్భముత్తమమ్ |
పతివిద్వేషిణీ యా స్త్రీ అంగం తస్యాః ప్రమార్జయేత్ || 107 ||
తమేవ భజతే సా స్త్రీ పతిం కామవశం నయేత్ |
అశ్వత్థే రాజవశ్యార్థం బిల్వమూలే సురూపభాక్ || 108 ||
పాలాశమూలే విద్యార్థీ తేజస్వ్యభిముఖో రవేః |
కన్యార్థీ చండికాగేహే జపేచ్ఛత్రుభయాయ చ || 109 ||
శ్రీకామో విష్ణుగేహే చ ఉద్యానే స్త్రీర్వశీ భవేత్ |
ఆరోగ్యార్థే స్వగేహే చ మోక్షార్థీ శైలమస్తకే || 110 ||
సర్వకామో విష్ణుగేహే మోక్షార్థీ యత్ర కుత్రచిత్ |
జపారంభే తు హృదయం జపాంతే కవచం పఠేత్ || 111 ||
కిమత్ర బహునోక్తేన శృణు నారద తత్త్వతః |
యం యం చింతయతే నిత్యం తం తం ప్రాప్నోతి నిశ్చితమ్ || 112 ||
ఇతి శ్రీమద్వసిష్ఠసంహితాయాం బ్రహ్మనారదసంవాదే శ్రీ గాయత్రీ పంజర స్తోత్రమ్ |
